Waarom die trilogie?

Wie gaat die bijbel van deze eeuw schrijven? Ik denk dat er een speciale voor negers nodig is. Veel van hen zijn toch vromer dan de paus. Nu heb ik het boek Thus spoke Zarathustra eindelijk. Het ligt naast mijn bed, maar ik duik er eigenlijk niet zo vaak in als ik eerst dacht. Met dialogen voor toneel en gesprekken met mezelf schep ik leugens die een beetje bijdragen aan de waarheid. De waarheid is volgens mij nu eenmaal een verzameling illusies. Frederich Nietsche, een Duitse Filosoof uit de 19e eeuw, besloot zijn eigen bijbel te schrijven. Waarom zou iemand dat niet mogen? Ik vraag me af: hebben we dergelijke wetten nu nog nodig om ons moraal af te kunnen maken?

Je christelijke of winti moraal is een mooi drogbeeld. Het existentialisme – een hedendaagse filosofische/literaire stroming waarin de afwezigheid van god individuele vrijheid, verantwoordelijkheid en de persoonlijke zienswijze vooropstelt – oefent druk uit op religieuze overtuigingen. Misschien zie je het niet direkt. Als je eerlijk naar de wereld durft te kijken, zul je zien dat moraal steeds een evolutie ondergaat. Durf je het voor je te zien: massa geloofsovertuigingen gaan dood. Je bent als persoon uniek, zelf verantwoordelijk voor je daden en je lot, en je moet binnen jouw absurd en zinloos bestaan de vrijheid gebruiken om het zijn zelf zin te geven. Maar dit heb je niet geleerd. Wetenschap, een getransformeerde vorm van religie, en politiek bepalen zogenaamd alles voor je. Geloof je als ik je zeg dat je of religie aanhangt, of filosofische stroming(en)? Beide tegelijk kan niet! Jouw keus is afhankelijk van hoe jij je opstelt: pasief of actief. Als spiritueel wezen zoek je iets dat dieper verscholen ligt; als je nou gelovig bent of een atheist. Dat je als atheist ook gelooft, brengt Nietzsche tot uiting in zijn boek met: ‘God is dood! Wij mensen hebben hem dood gemaakt.’

Het boek waar ik zo lang op heb gewacht, is niet zo bijzonder voor me. Een plat en veel te licht ding met aan de binnekant vergeeld papier. Het brengt me een associatie alsof ik in een archief duik. Die man op de kaft lijkt niet op mij. ‘Moet jij je alleen laten voeden door zij die op je lijken?’, vraagt ik me af. Ik heb mezelf jaren voor een diversiteit aan overtuigingen proberen open te stelllen. Zo heb ik ook meer en meer verschillende lagen in het werk van Nietzsche kunnen ontdekken. Tegelijk draait alles om niets, zeg maar. Mijn introductie met hem komt uit het boek De shatkamer van de filosofie. Een wereld gaat voor mij open. Vergis je niet… Ik duik zeker ook in mijn eigen Surinaams ding: een mix van alles. Nu vraag ik mezelf af: wat dan…? ‘Spiritualiteit is iets van alle tijden, maar is niet altijd hetzelfde.’ Zo motiveer ik mezelf om te blijven zoeken.

 

 

Die zoektocht duwde mij in 2016 naar het Nuyn Sten Festival. Een training in script schrijven van Artlab.sr die een samenwerking met de schrijversvakschool in Paramaribo en Right About Now inc. uit Amsterdam aanging. Dit werd het begin van een nieuwe reis, want ik beloofde mezelf verschillende dingen door elkaar te gebruiken: Afrikaanse overtuigingen gemixt met invloeden uit het Oosten en Westen. Ik nam mij voor allemaal te gebruiken om een theater trilogie, die ik de naam KROYWARA gaf, te marineren. Het eerste stuk Pur’ Blaka regiseerde Tolin Alexander, en hij maakte er een fantastisch eindresultaat van. De acteurs voelden hun rollen heel goed aan toen het stuk bij de viering van 180 jaar Theater Thalia in mei dit jaar werd geproduceerd. Ik was toen al bezig met het tweede deel dat Tintin Pesepese heet. Hoewel ik vrijwel gelijk aan de slag ging met een tweede script, merkte ik grote behoefte aan een coach. Daarom meldde ik mij aan bij de schrijversvakschool aan het eind van 2016. Ruth San A Jong nam mij een jaar lang onder haal vleugels en liet me vooral het belang van ons eigen ding inzien. Vanaf het begin introceerde ze een heleboel dingen aan me. Soms dacht ik zelf: luku wan tra ka dya yongu. Met Ruth mijn zoektocht voortzetten was me een eer en een erg aangename tijd.

 

 

Indruk toneelstuk ‘Pur’ Blaka’ – Mei 2017

Met het schrijven van de eerste twee delen van KROYWARA speelde ik met een zogenaamde verschijning van de ziel, die steeds om de 52 jaar optreedt. Daarvoor leek het zijn me erg moeilijk, omdat ik mezelf had overgegeven aan een crisis van het bestaan. Ja! Ik bepaalde zelf snel te doen met wat hier mogelijk is, om liever met de doden te gaan feesten. Ik werd gek door veel van die dingen waar ik aan had zitten snuiven: kunst, filosofie en spiritualiteit. Ik wilde mijn eigen ding! Liever een eigen waanidee van wat het leven is, in plaats van mee te gaan met ene instelling. Nietzsche’s Zarathustra was een leuke vondst, en ook maar een illusie die zijn tijd heeft gehad. Daarom besloot ik om zelf te kijken hoe het werkt als ik zelf ook een beetje ging spelen, zonder mezelf af te vragen of ik mijn waanzinigheden wel gelooft. Mocht ik dat niet, wat dan?